22 Şubat 2026
Ceren Üzen
Bir sınavda yeterli başarı aldığınızda “zaten sorular kolaydı” dediğiniz oluyor mu? Veya övgü aldığınızda aslında hak etmediğinizi düşünüyor musunuz?
Literatürde bu durum “İmpostor Sendromu” olarak adlandırılıyor. Bireyin başarısını içselleştiremediği, başarılarını şansa bağladığı, yetersiz olduğunun bir gün ortaya çıkacağından korktuğu bu sendrom ilk kez yüksek başarı gösteren kadınlarda tanımlanmıştır.(l)
Bu sendromuna yaygın belirtileri arasında, ✓Başarılarını küçümseme
✓Yeterince iyi değilim düşüncesi
✓Başkaları tarafından yetersiz yakalanma korkusu
✓Aşırı çalışma ya da tam tersi sürekli erteleme
✓Eleştiriye aşırı duyarlılık
✓Mükemmelliyetçilik eğilimi bulunmakta.(2)
Kişi çevresindekiler kendisinden daha yetkin görür ve kendi performansını sorgular.Rekabetin yüksek olduğu ortamlarda bu durum daha belirgin hale gelir.(3) Kişi akademik ve mesleki düşüş, özgüven eksikliği, depresif belirtiler ve performans kaygısı yaşar.
Kişinin hissettiğinin aksine bu sendrom genel olarak başarısı yüksek,belli alanlarda yeterli yerlere ulaşabilmiş insanlarda görülür. Diğer insanlar tarafından bireyin başarısı kabul edilse de kişi başarısının arkasında her zaman bir tesadüf veya şans bulur.
Kaynakça:
1 -Clance PR, i mes SA. The imposter phenomenon in high achieving women: Dynamics and therapeutic intervention. Psychotherapy: Theory, Research & Practice. 1978;1 doi:ı O. 1037/h0086006
2-SakuIku J, Alexander J. The impostor phenomenon. InternationalJournal of Behavioral Science. 201 1;6(1):73-92. doi:1 0.14456/ijbs.201 1.6
3-Bravata DM, Watts SAY Keefer AL, et al. Prevalence, predictors, and treatment of impostor syndrome: A systematic review. Journal of GeneralInternal Medicine. doi:1 0.1007/ sl 1 606-019-05364-1